Tworzenie kosztorysu. Największe problemy i wyzwania

Kosztorys to opracowana według przyjętych metod kalkulacja ceny na wykonanie określonego zakresu robót. To dokument określający wartość środków produkcji zużytych na wytworzenie danego produktu i na tej podstawie ustalający jego cenę. Sporządza się go w celu określenia kosztów lub ceny wykonania określonego zadania, w celach dowodowych, w przypadku rozstrzygania sporów oraz podczas wyceny nieruchomości. Jakie problemy można napotkać podczas kosztorysowania?

 

Rodzaje kosztorysów

W zależności od przeznaczenia, formy i treści wyróżnia się kosztorysy inwestorskie, ofertowe, zamienne i powykonawcze. Wszystkie mogą być sporządzane metodą szczegółową, uproszczoną lub mieszaną. Kosztorys inwestorski służy do oszacowania kosztu wykonania określonych robót inwestycyjnych lub remontowych. Stanowi część składową dokumentacji przetargowej. Kosztorys ofertowy służy do uzgodnienia ceny obiektu lub robót budowlano-montażowych i remontowych. Określa przewidywane koszty wykonawcy w określonych warunkach realizacji inwestycji. Stanowi integralną część umowy o realizację inwestycji lub robót budowlanych. Kosztorys zmienny powstaje w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana ustalonej w umowie ilości robót i stanowi podstawę do zmiany określonej w umowie ceny za wykonanie robót. Kosztorys powykonawczy sporządzany jest po zrealizowaniu robót w przypadku uzgodnienia w umowie takiej formy rozliczeń. Najczęściej dotyczy robót remontowych, modernizacyjnych, awaryjnych i podziemnych, których zakresu nie można dokładnie określić w chwili zawierania umowy.

Problemy w kosztorysowaniu

Złożoność problematyki kosztorysowania sprawia, iż opracowanie kosztorysu nie jest łatwym zadaniem. Trudności w przygotowaniu kosztorysów wiążą się najczęściej z poszczególnymi elementami składowymi, mającymi wpływ na kwotę ostateczną. Wielkość robót w kosztorysach określana jest z reguły na podstawie ich przedmiarowania. Bardzo często jednak przedmiary są nieprecyzyjne i różnią się istotnie od wartości ostatecznych. Ponadto katalogi zawierające zbiory rzeczowych normatywów kosztowych dawno już utraciły status wydawnictw urzędowych. Może je wydawać każdy na własną odpowiedzialność – nie ma instytucji odpowiadającej za ich jakość i merytoryczną poprawność. Dlatego korzystanie z nich nie może być bezrefleksyjne – musi polegać na twórczej adaptacji tych normatywów do warunków konkretnego placu budowy. Dodatkowy problem stanowią ceny czynników produkcji – stawek, materiałów, pracy sprzętu. Ich nieuzasadnione i nieudokumentowane podwyższenie w trakcie realizacji robót ma wpływ na wiarygodność kosztorysu. Wpływ na poprawność wykonanego kosztorysu ma także doświadczenie kosztorysanta – im jest ono większe, tym więcej błędów i problemów uda się uniknąć.